Exacte data omtrent het ontstaan van de Hoolter marke ontbreken.

Vermoedelijk is destijds de volgorde als volgt geweest: Een clan bakende voor de groep een gebiedsdeel, een marke, af. Aan de verschillende families uit de groep werd binnen het afgebakende gebied zoveel grond in eigendom toegewezen als nodig voor een volledige hoeve, een zogeheten gewaard erf. De overige niet toegewezen grond werd gemeenschappelijk eigendom van de eigenaren der hoeven in de marke, de zogenaamde gewaarden en door hun gezamelijk beheerd. Deze terreinen bestonden voornamelijk uit heide, bos, moeras en ongecultiveerde weidegebieden. De buitengrenzen van de marke Holten waren ongeveer gelijk met die van de latere gemeente Holten.

Door bevolkingstoename in de late middeleeuwen werd de druk op het gebruik van de gemeenschappelijke gronden groter. Vrije vestiging was niet vanzelfsprekend. Ook werd kennelijk de behoefte aan schriftelijke vastlegging van regels en rechten meer gevoeld. De eerste marckecedule van Holten dateert uit 1474 en vervat reglementen omtrent de gemeenschap.

Doorgaans werd er eenmaal per jaar vergaderd door de gewaarden onder voorzitterschap van een markerichter. Voorzover blijkt uit schriftelijke stukken; de eerste eeuwen in Deventer en tijdens de laatste jaren van het bestaan der marke in Holten.

De marke was dus min of meer een model voor het bestuur van de gemeenschappelijke terreinen. Er zijn in de loop der eeuwen tal van bestuurstaken op o.a. maatschappelijk-, sociaal- en kerkelijk gebied aan toegevoegd. Kort gezegd een belangrijk plaatselijk bestuursorgaan.

Door veranderingen in het politieke klimaat, eind 1700 begin 1800, nam het algemene verlangen toe om de marken op te heffen en de gemeenschappelijke gronden te verdelen. Markebesturen en gewaarden voelden die druk maar zwichten er aanvankelijk niet voor. Echter de machtstructuren wijzigden. Men kon de ontwikkelingen niet tegenhouden.

Uiteindelijk was in 1851 aangaande de marke Holten verdeling van de gemeenschappelijke grond onder de toenmalige gewaarden een feit. Opgeheven was de marke Holten daarmee nog niet maar wel vrijwel geheel van zijn invloed ontdaan. Er moesten nog een aantal zaken worden afgewikkeld. Die hadden echter geen hoge prioriteit. De laatste markevergadering vond plaats op 26-05-1883, waarna dit eeuwenoude instituut definitief ter ziele was.